|
The Gate - Kasim 2000Pergamon: Hekim Galenos ile Parsomenin VataniSoylenceye gore, Apollon'un oglu olan sifa tanrisi Asklepios, unlu bir hekimdir. Apollon onu cocukken, hekim Kheiron'a birakmistir. Asklepios buyudugunde, cerrahlikta ve sifali otlar konusunda oyle ustalasir ki, oluleri bile diriltir. Öluler diyarinin yoneticisi Hades bundan rahatsiz olur ve Zeus'a sikayet eder. Zeus da Asklepios'u bir yildirimla yok eder. Soylence bir yana, MS 129-199 yillari arasinda yasamis olan Galenos eski caglarin en unlu hekimlerinden. Genc Galenos, hasta ve yaralilarin tedavisinde gelistirdigi tekniklerini Pergamon'daki Asklepieion'da uygulamis. Hayvanlar uzerinde yaptigi anatomi calismalari ve insan bedeninin isleyisiyle ilgili gozlemleri, 1400 yil boyunca tip alaninda etkisini surdurmus. MÖ 4.yy'da kurulmus olsa da, en parlak devrini Isa'dan sonraki yillarda Roma Donemi'nde yasamis. Asklepieion, modern tedavi merkezlerine cok benzer. Hastalara ilaclar verilir; bitki tedavisi ya da bal kuru uygulanir; egzersizler verilir, kaynak suyu icirilir ya da telkin yapilir. Hastalar cam agaclarinin arasinda yuruyup cam kokusuyla sakinlesirler. Giris kapisinin ustunde su sozler yazilidir: "Tanrilar adina, buraya olumun girmesi yasaktir." Asklepios icin yilanlar kutsaldir cunku kendilerini yenileme gucleri vardir. Tedavi merkezinin tapinak bolumunun girisinde sagligi simgeleyen bir yilan kabartmasinin yer almasi bu yuzdendir. Sutunlu Yol'un sonuna kadar yurudugunuzde MS 2. yy'dan kalma Propylon'a ulasirsiniz. Buradaki kitaplikta hekimler icin bircok kitap bulundugu gibi hastalarin kullanimina ayrilmis kitaplar da yer almistir. Gunumuzde ne yazik ki kitapliktan bir kalinti kalmamistir. Propylon'dan orta avluya indiginizde ortada tunel girisini, hemen yakininda sifali olduguna inanilan Kutsal Çesme'yi ve arkasinda da tedavi amacli kullanilmis havuzlari gorursunuz. Kuzeybati ucta ise Roma tarzinda yapilmis, 3 bin 500 kisilik kucuk bir Tiyatro yer aliyor. Tiyatro, esasen tedavi gormedikleri zamanlarda hastalarin eglendirilmesi icin kullanilmis. Sonra tekrar avlunun ortasina geri gelerek yeraltindaki 80 metrelik Tunele girebilirsiniz. Zeminin altindan hastalari sakinlestirdigine inanilan su akar. Tunelin sonunda Tedavi Merkezi var. Parsomen ve Pergamon KitapligiAntik dunyada Misirlilar papirus ihracaatim yasaklayinca, Pergamon Krali yeni bir malzemenin bulunmasini emretmis, Pergamonlular da koyun ya da keci derisinin sunger tasiyla cilalanmasi ve tabakalar halinde kesilmesiyle bir bulus gerceklestirmis ve buna 'parsomen' adini vermisler. Bu nedenle Pergamon (Bergama) sozcugunun 'parsomen' sozcugunden geldigi soylenir. Parsomeni icat edecek uygarlik duzeyine ulasmislik, dogal olarak, donemin en buyuk kitapliklarindan birine sahip olma ozelligi ile Pergamon'da birlesmistir. Iste bu yuzden, antik dunyanin Misir'daki 500 bin ciltlik Aleksandria Kitapligi'ndan sonraki en buyuk kitapligi Pergamon'da yer almistir. Bugun yok denebilecek kalintilariyla Pergamon Kitapligi, II. Eumenes tarafindan yaptirilmistir ve unlu uc antik kitapligin ikincisidir. Icinde 200 bin cilt barindirmis. Bu kitapligi, bir yuzyil sonra Markus Antonius, Kleopatra'ya dugun armagani olarak verir. Kitaplar Iskenderiye kutuphanesine tasinir ve cikan yanginda da yok olur. Akropolis dendiginde bati dunyasinda Atina akla gelir. Oysa, Pergamon Akropolisi de en az Atina kadar onemli role sahiptir. Akropolis, daha Bergama'ya yaklastiginizda uzaktan gorulebilen dagin tepesinde muhtesem bir yer. Aracla epey tirmanmak gerekiyor. Yol cok dar. Bazi yerlerde iyice daraliyor ve iki arac karsilastiginda birinin geri gitmesi gerekebiliyor. Pergamon Akropolisi'nde yuruyus yolunu izlediginizde ilk gozunuze carpacak olan, Athena Kutsal Alani'dir. Bu alanin vadiye dogru en ucunda yer alan Athena Tapinagi MÖ 3. yy'da yapilmis. Bir ust terasta, Akropolis'teki en gorkemli yapilardan biri de Traianus Tapinagi. MS 2. yy'da Hadrianus tarafindan yaptirilmis. Dunyanin en dik tiyatrosu olarak nitelendirilen Tiyatronun kapasitesi 10.000 kisi. Tiyatrodan yuruyerek gecilebilen alt terasta ise, gelmis gecmis en guzel sunak olarak kabul edilen Zeus Sunagi bulunuyor. Yaklasik MÖ 180 yilinda yapilan sunagin kusatma duvari bulundugu halde bir tapmagi yok. Mermerden sunak masasi, kendisini uc bir yanindan cevreleyen Ion duzeninde cift sira sutunlari da destekleyen devasa tastan bir sutun kaidesi uzerinde oturtulmus. Mimari parcalarla hemen tum kabartmalar simdi Berlin'dedir. Aklinizda bulunsun...
Bergama'da kalabileceginiz yerler
Asude Hotel
Berksoy Hotel Hotel Iskender |
